ศัพพท์น่ารู้เกี่ยวกับ แฟรนไชส์

เพื่อให้สามารถมองเห็นภาพได้อย่างชัดเจน และเป็นหมวดหมู่ขึ้น จึงได้แยกคำศัพท์ออกมาเพราะมีอยู่หลายคำที่น่าสนใจ และจำเป็นต้องรู้ ถ้าหากคิดที่จะเข้ามาทำธุรกิจแฟรนไชส์ ดังนี้
1. แฟรนไชส์ซิ่ง (Franchising)
การที่เจ้าของสิทธิ หรือแฟรนไชส์ซอร์ ตกลงอนุญาตให้ผู้รับสิทธิ หรือปฟรนไชส์ซี ดำเนินธุกิจภายใต้ชื่อ การค้า การบริหาร และระบบธุรกิจ ซึ่งเจ้าของสิทธิเป็นผู้พัฒนาขึ้น ผู้รับสิทธิจะต้องดำเนินธุรกิจตามรูปแบบและระบบธุรกิจของเจ้าของสิทธิ และจ่ายค่าตอบแทนของสิทธิ
2. แฟรนไชส์ คือ ระบบธุรกิจที่ประกอบไปด้วยลักษณะสำคัญ 3 ประการ คือ
1.1 จะต้องมีเจ้าของสิทธิ ผู้ถ่ายทอดวิทยาการ การทำธุรกิจทุอย่างให้กับผู้รับสิทธิอย่างไกล้ชิด
1.2 ผู้รับสิทธิจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมในการใช้ชื่อการค้าเป็นค่าธรรมเนียใร่มแรก (Franchise fee)
1.3 ผู้รับสิทธิจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเป็นเปอร์เซ็นต์ (Royalty Fee)
3. แฟรนไชส์ซอร์
เจ้าของสิทธิซึ่งเป็นผู้คิดค้นวิธีการทำธุรกิจจนมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับ และเป็นผู้ขายสิทธิการดำเนินกิจการ ขายชื่อการค้าของตนเองให้แก่ผู้อื่น เช่น เชสเตอร์กริลด์ , เซเว่นอีเลฟเว่น
4. แฟรนไชส์ซี
ผู้รับสิทธิในการดำเนินธุรกิจตามระบบที่เจ้าของสิทธิได้จัดเตรียมไว้ รวมทั้งได้ใช้ชื่อทางการค้า เครื่องหมายการค้าเดียวกัน โดยที่ต้องจ่ายค่าตอบแทนในการให้สิทธิ รวมทั้งจ่ายค่าตอบแทนตามผลประกอบการด้วย ซึ่งก็คือผู้ซื้อแฟรนไชส์นั่นเอง
5. แฟรนไชส์ฟี
ค่าตอบแทนที่เป็นจำนวนเงินที่แน่นอน จะจ่ายก่อนเริ่มดำเนินงาน หรือเรียกว่าค่าธรรมเนียมแรกเข้า ซึ่งถือว่าเป็นการจ่ายค่าสิทธิต่างๆให้กับบริษัทแม่
6. รอยัลตี้ฟี
เป็นค่าตอบแทนที่ต้องจ่ายอย่างต่อเนื่องตามสัดส่วนของผลการดำเนินงาน อาจจะเรียกเป็นเปอร์เซ็นต์ต่อเดือน หรือต่อปีจากยอดขาย หรือบางทีจะเก็บจากยอดสั่งซื้อสินค้าก็มี
7. แอดเวอร์ไทซิ่งฟี
ค่าตอบแทนที่ต้องจ่ายอย่างต่อเนื่องตามสัดส่วนการดำเนินงาน เพื่อนำไปใช้ในการโฆษณา ซึ่งในส่วนนี้ปฟรนไชส์ซอร์อาจจะเรียกเก็บหรือไม่เก็บก็ได้ แล้วแต่จะตกลงกัน
8. แฟรนไชส์ แพ็คเกจ ฟี
ค่าตอบแทนในระบบหรือเทคนิคต่างๆ (เป็นคำศัพท์ที่ใช้เรียกรวมๆ ถ้าพูดเมื่อไหร่ให้เข้าใจว่าหมายถึงค่าธรรมเนียมอื่นๆ เช่าน ค่าโฆษณา ประชาสัมพันธ์ ค่าอบรม ฯลฯ รวมเบ็ดเสร็จอยู่ในคำๆเดียว)
9. ซับแฟรนไชส์ อินดิวิดวลแฟรนไชส์
ผู้รับสิทธิรายย่อยแบบบตัวต่อตัวจากผู้ที่ได้รับสิทธิ หรือผู้ที่เป็นเจ้าของสิทธิ ซึ่งอาจจะได้รับสิทธิในการเปิดกิจการแบบ
- Single Umit Franchise หมายถึงสิทธิในการดำเนินธุรกิจได้เพียง 1 แห่ง
- Multi Unit Franchise หมายถึงสิทธิในการเปิดดำเนินธุรกิจได้หลายแห่ง
10. ซับแอเรียไลเซ่นส์ / ดีแวลอปเม้นแฟรนไชส์
สิทธิแฟรนไชส์แบบพัฒนาอาณาเขต แฟรนไชส์ซอลจะให้สิทธิในการขยายกิจการแก่แฟรนไชส์ซีภายในอาณาเขต และระยะเวลาที่กำหนด เช่น ตันตราภัณฑ์เป็นซับแอเรียของ 7-อีเลฟเว่น ที่มีสิทธิเปิดร้าน7-อีเลฟเว่น ที่มีสิทธิเปิดเซเว่นในพื้นที่ภาคเหนือที่อยู่ในเขตจังหวัดที่ตกลงกันไว้
11. มาสเตอร์แฟรนไชส์
ผู้ที่ได้รับสิทธิจากบริษัทแม่ให้ดำเนินธุรกิจเป็นรายแรกในประเทศหนึ่ง และมักจะเป็นรายใหญ่ที่จะต้องทำการขยายสาขาออกไปให้ทั่วประเทศ ผู้ที่เป็นมาสเตอร์แฟรนไชส์นี้จะได้รับการถ่ายทอดเรื่องการบริหารในระดับที่สูงขึ้น
12. ออฟเฟอร์ริ่ง เซอคิวล่า
อันนี้จะค่อนค่างไกลตัวเราเสียหน่อย แต่เป็นศัพท์ที่น่ารู้มากทีเดียว กล่าวคือเป็นหนังสือที่ผู้ขายแฟรนไชส์ต้องจัดทำขึ้นตามกฎหมายของสหรัฐฯ ที่บังคับให้ผู้ขายแฟรนไชส์ต้องจัดทำรายละเอียดอย่างเปิดเผย เพื่อเสนอให้แก่ผู้ซื้อจะดูเพื่อใช้ในการตัดสินใจก่อนซื้อแฟรนไชส์